GAZTELANIA

Administrazio eta erabilera praktikozko testuak

Administrazio testuak, Administrazioa eta hiritarren arteko komunikazioa gauzatzeko erabiltzen diren dokumentuak dira. Zuzenbidezko administrazio hizkuntza, hiritarren arteko harremanak erregulatzeko erabiltzen da eta gizartearen funtzionamendu orokorrari eragiten dioten zereginak betetzeko. Testu hauetako batzuk (kontratua, instantzia, etab.) ohizko erabilerazkoak dira eta bere ezaugarriak ezagutzea komeni da.

Administrazio testu motak

Igorlea Jasotzailea Testuak
Administrazioa Hiritarra Informatzaileak: zirkularra, agurra, gutuna, posta elektronikoa.Erabakitzailea (zuzenbide prozesu-izaerakoak barne): deialdia edo zitazioa, jakinarazpena (adostasunezkoa, erabakitzailea, multa, baimenezkoa, etab.), eskarizkoa, kokalekuzkoa, eginbidezkoa, erreguzkoa, demandazkoa, epaia, errekurtsozkoa, aginduzkoa, legezko abisua.Araugileak edo aginduzkoak (legezko zuzenbide-agiriak): legea, dekretua, arautegia, agindua.Fede-emailea: akta, memoria, ziurtagiria.
Hiritarra Administrazioa Eskaria, salaketa, adierazpena, uko egitea, errekurtsoa, erreklamazioa.
Administrazioa Administrazioa Txostena, ofizioa.
Hiritarra Hiritarra Kontratua.

Aditz-aspektuak

  • Ezaugarri lexikoak:
    • Arkaismoak (otrosí) erabiltzea.
    • Beharrezkoak ez diren eufemismoak erabiltzea, zeinen bitartez errealitate gogaikarria ezkutatzen saiatzen baita (modificación de las tarifas, comarcas deprimidas).
    • Aditz sinpleak, "aditza + substantiboa" (tomar parte participar aditzaren ) motako perifrasi lexikoengatik ordezkatzea.
  • Ezaugarri morfologikoak:

    Adierazgarria da agintezko eta arautegizko esanahia duen etorkizuna eta subjuntibozko etorkizunaren erabilera, bere orainaldi edo iraganaldi burutuaren ordez (sucediera eta hubiere sucedido, sucede eta haya sucedido erabili ordezz).

  • Ezaugarri sintaktikoak:

    Neurri izugarriko paragrafoak erabiltzeko joera dago, zeinek gainera koma-arteak, parentesiak eta inguratzeak baitauzkate. Horrek, maiz edukiaren ulertzea zailagoa bilakatzen du.

Txostenak

Txostena, pertsona edo egunerokotasuneko gauzei buruzko ekintza edo datu egiaztagarrien erakusketa da. Txostenaren hizkuntza garbia, zuzena eta objektiboa da. Autoreak balorazio edo iritzi pertsonalak eransten baditu, ekintza objektibotatik garbi bereizi behar ditu.

Txostenek ondorengo elementuak dauzkate:

  • Izenburu luzea eta informazio nahikoa ematen duena.
  • Aztertu beharreko objektua, hala nola burututako ikerketaren helburu eta ezaugarriak zehazten duen sarrera.
  • Txostenaren gorputza, non ikerketaren emaitzak antolatuta eta zehazki zehazten baitira.
  • Autorearen konklusio edo gomendioak.

Batzar-agiriak

Batzar-agiria bileran/batzarrean gertatutakoa eta hitz egindakoa gordetzen den dokumentua.

Batzar-agirietan azaltzen diren elementuak ondorengoak dira:

  • Izenburu luzea, non bileraren nondik norakoa eta data zehazten baitira.
  • Sarrera, non bilerako datuak azaltzen baitira.
  • Gai-zerrenda, bileraren edukiaren gidoi laburra dena.
  • Gai-zerrendaren garapena, non gai-zerrendako atal bakoitzean hitz egindakoa azaltzen baita, kasu bakoitzean parte hartzen duten pertsonak aipatuz.
  • Amaiera.

Eskariak

Eskaria dokumentua da, zeinen bitartez erakunde publikoari edo autoritateari zerbait eskatzen baitzaio.

Bere formatuan beti azaltzen direnak:

  • Sarrera, eskatzailearen datu pertsonalekin.
  • Komunikazioa, zeinek eskaria zergatik egiten den eta eskaria bera erakusten baitu.
  • Amaiera: lekua, data, sinadura eta oina azaltzen ditu, non instantziaren hartzailea adierazten baita.

Erregistroa

Administrazio testuak, testu planifikatuak dira non erregistro formala erabiltzen baita.

Testu hauek kortesiazko printzipioa mantendu behar dute. Beraz, ez dute irainik ala zentzurik gabeko iritzirik eduki behar ezta diskriminazio formarik ere.

Era berean, komunikatzen direnen artean distantzia mantentzea beharrezkoa da, errespetuzko (usted) trataeraren bitartez, "ni" ez erabiliaz eta hasierako zein bukaerako agurrean hurbiltasunik agertu gabe.

 

Testuen antolaketa

Testu hauek eskema finkoetara egokitzen dira, formularioen (inprimakien) (non beharrezko informazioa baino ez baita eskatzen) eta eskariaren kasuan bezala.

Esaldi formulek, testu hauen egitura zorrotza mantentzen laguntzen dute (expone, solicita, en virtud de lo cual, etab.).

 

Kontratua

Kontratua, bi pertsona (edo gehiago) edo erakunderen arteko hitzarmenaren baldintzak jasotzen dituen dokumentu idatzia da.

Kontratuek beti ondorengo elementuak edukitzen dituzte:

· Kontratua sinatzen den lekua eta data.

· Kontratatzaileen datu pertsonalak.

· Sinatzen den akordioa.

· Kontratuko klausula ala baldintzak.

· Kontratatzaileen sinadurak.

 

Curriculuma

Curriculumak hiru bloke dauzka:

· Datu pertsonalak.

· Eskola Heziketa: eskolako ikasketak, eginiko ikastaroak eta hizkuntzak.

· Lan-ibilbidea: lan eskarmentua eta curriculuma idazterakoan izaten den lanbide egoera.

 

Erreklamazioa

Erreklamazioa, argumentuzko testua da (31. gaia ikusi) non jasotako kalte batengatik kexa azaltzen baita.

Erreklamazioek ondorengoa azaltzen dute:

· Erreklamazioa egiten duenaren datu pertsonalak.

· Erreklamazioaren arrazoia.

· Eskaria.

· Amaiera: lekua, data eta izenpetzea.