Aste Santua eta udaberria
Ostegun Santutik Berpizkunde igandera arte Euskal Herriko hainbat udalerritan Kristoren nekaldia edo pasioa gogoratzen dute, prozesioen eta antzerkien bidez unerik zirraragarrienak zein gogorrenak gaur egunera ekarriz.
Segura
Seriotasuna, isiltasuna eta debozioa dira Seguran Aste Santuan egiten dituzten prozesioetako ezaugarri nagusiak. Prozesioak ostegunean hasten dira, hamalau pausok (horietako lau, bizidunak) osatzen duten martxa erlijioso batekin.
Ostegun Santu egunean, penitenteak, nazarenoak eta soldadu erromatarrak udaletxetik ateratzen dira, txistulariak (kaleko arropaz jantzita) lagun dituztela, eta elizara abiatzen dira. Mezan giltzapetu egiten dute Jesus eta sagrarioko giltza, kate eta guzti, Segurako alkateari jartzen diote lepotik zintzilika. Giltza berak izango du Ostiral Santuan Jauna hartu eta aldarera eramaten duten arte. Mezaren ondoren, prozesioa hasten da betiko ibilbide berari jarraitzen diote. Gainera, Jesus giltzapetuta dagoen bitartean, herritarrek beila egiten diote. Horretarako, jendea behar da une oro eta 30 minutuko txandak egiten dituzte: 22:00etatik 07:00etara gizonezkoak egoten dira eta aurretik, nahiz ondoren, emakumeak.
Ostiralean, penitenteak, nazarenoak eta soldadu erromatarrak berriz irteten dira udaletxetik, txistulariak lagun dituztela (oraingo honetan jantzi bereziekin) eta horiekin batera egiten dute elizarainoko bidea aingeruek, San Migelek, apaizek eta udalaren ordezkariek. Funtzioaren ostean Gurutzetik Jaistea antzezten da eta ondoren prozesioa egiten da. Bertan, ibilbidean zehar gelditu eta San Migelek dantza berezia dantzatzen du.
Balmaseda
Dudarik gabe, Balmaseda da egun honetan Bizkaian ikusmen handiena sortzen duen herria. Izan ere, pertsonek bertan antzeztutako gurutzebidea Estatuko garrantzitsuenetako bat da.
Balmasedako biztanleentzat Aste Santua aurreko hilabeteetako prestakizunekin, entseguekin etab.ekin. hasten den arren, ofizialki Ostegun Santu arratsaldean hasten da, San Seberino parrokian ospatzen den mezarekin. Meza amaitu ondoren, Urratsen Prozesioa egiten da: erromatarrek (fariseuak) eta penitenteek (burua estalita, oinutsik eta gurutzea hartuta) hartzen dute parte. Kolitza Korua ere eurekin joaten da, ibilbidean zehar hainbat obra interpretatzen.
Hurrengo egunean, Ostiral Santuan, Gurutzebidearen irudikapena, Lurperatzearen Prozesioa (Urratsen Prozesioko pertsonaiekin batera, Ama Birjina, Maria Magdalena, Veronika, apostoluak etab. joaten dira desfilean) eta Isiltasunaren Prozesioa (gauez, hilerrira arte).
Aste Santuan Balmasedan egiten diren ekitaldi guztietatik Via Crucisa da, dudarik gabe, garrantzitsuena eta zirraragarriena. Hiru ekitalditan banatzen da: Horietako lehenean Judasen urkatzea, Pilatosen aurreko epaiketa, zigortzea, ondorengo heriotza-zigorra, gurutzebidearen hasiera, lehen erorikoa nahiz Maria Magdalenarekin eta Ama Birjinarekin topatu zen unea antzezten dute. Ekitaldi hori "Mojen Zelaia" izeneko inguruan egiten da. Bigarren ekitaldia, berriz, Balmasedako kaleetan egiten dute eta, Agirre Lehendakariaren Parkean amaitzen da. Bertan, Kalbario Mendikon gurutziltzaketa antzezten dute. Hirugarren ekitaldia, azkenik, Agirre Lehendakariaren Parkean dagoen frontoian gertatzen da.
Urte berean errepresentazio osoa ikustea ia ezinezkoa da. Izan ere, lehen ekitaldia amaitu eta pertsonaiak prozesioan abiatzen direnean hasten dira ikusleak ere mugitzen, baina ikusle guztiak bertatik ateratzen direnerako prozesioa ia-ia hirugarren esparrura iristear egon ohi da. Horregatik, lehen ekitaldian egoten diren ikusleei zuzenean hirugarren espaziora joatea gomendatzen zaie.
Bilbo
Bilboko Aste Santuari dagokionez, zortzi kofradiek antolatzen dituzten prozesioak izaten dira jaun eta jabe hiriburuan, Pasioko Larunbatetik Larunbat Santura arte. Horietan, Medinaceliko Nazarenoaren prozesioa nabarmendu izan da beti, Bilboko auzorik baztertuenetako batetik desfilatzen baitu, Palanka delakotik, hain zuzen ere.
Egun hauetan Bilbon zehar ibiltzen diren prozesio gehienak Santos Juanes elizatik irteten dira, Alde Zaharretik. Prozesio asko eta askotan balio historiko zenbatezina duten pausoak ikus daitezke, Bilboko Hiriko Kristoa izenekoa, adibidez, 1590ean Juan de Mesak egin zuena.