FISIKA

Korronte alternoko zirkuituak

Eguneroko bizitzan, makina industrialak, etxetresna elektrikoak edo ekipamendu informatikoak elikatzen dituzten elektrizitate-iturri gehienek korronte alternoa ematen dute. Korronte-mota honen aprobetxamenduak funtsezko hiru osagai hauek konbinaturik dituzten gailu egokiak erabiltzea eskatzen du: erresistentzia elektrikoak, kondentsadoreak eta autoindukzio-elementuak.

Erresistentziadun zirkuituak

Korronte alternoko zirkuitu-mota sinpleena, alternadore batez eta erresistentzia sinple batez osatuta dagoena da; R zirkuitu izenaz ere ezagutzen da.

Hitzarmenez, indar elektroeragile (i.e.e.) alternoak forma duela suposatzen da, hortaz, korronte-intentsitatea -ren baliokide da, eta magnitude honen gehienezko balioak dira.

Zirkuituko i.e.e. eraginkorra da, eta intentsitate eraginkorra legez kalkulatzen da, gainera izanik, eta R zirkuituaren erresistentzia.

R zirkuitu bateko batezbesteko potentzia edo potentzia positiboko balioa honako hau da:

Balio hau beti da positiboa, zirkuituak potentzia bakarrik xurgatzen duelako.

Solenoidedun zirkuitua

Korronte alternoko beste zirkuitu-mota sinplifikatu bat alternadore batez eta solenoide edo haril batez osatutakoa da, L autoindukzio-koefizientea duena (Henryetan neurtzen dena).

Zirkuitu honetan, aldiuneko korronte-intentsitateko balioa honako hau da:

Formula honetatik gehienezko intentsitatea dela lortzen da, beraz, aldagaia:

indukziozko erreaktantzia izenarekin deskribatu eta W -tan neurtzen delarik.

Kondentsadoredun zirkuitua

Korronte alternoko hirugarren zirkuitu-mota sinplea alternadore eta kondentsadore batez osatuta dago, eta C zirkuitua ere deitzen da.

hasierako i.e.e. komunikatzean, kondentsadoreak gehienezko karga metatzen du, C kondentsadoreko kapazitatea izanik. Zirkuitu honen intentsitateak honako balio hau hartzen du:

zirkuituko gehienezko intentsitatea izanik. balioa kapazitatezko erreaktantzia legez ezagutzen da (W).

C zirkuitua. (a) Kondentsadoreko karga-prozesua. (b) Zirkuitu eta alternadoreko konexioa. (c) Korronte alternoko aldi erdi bakoitzean, kondentsadoreko plakak positibo eta negatiboki kargatzen dira.

RLC zirkuitua

Alternadore, erresistentzia, solenoide eta kondentsadoreaz osatutako korronte alternoko zirkuituak (RLC zirkuitua deiturikoa) honen bidez adierazitako i.e.e. eraginkorra dauka:

hiru osagaiz osatuta dagoelarik:

  • R erresistentzia elektrikoa.
  • XL indukziozko erreaktantzia.
  • XC kapazitatezko erreaktantzia.

Erresonantzia-maiztasuna eta potentzia-faktorea

RLC zirkuitu batean, intentsitatea gehienezkoa da inpedantziaren balio minimoetarako. Inpedantziak minimo bat lor dezan, indukziozko eta kapazitatezko erreaktantziak berdinak izan behar dute, hortaz:

Baldintza hau betetzen denean, zirkuitua erresonantzian sartu dela esaten da eta w balioa erresonantzia-maiztasuna deitzen da.

RLC zirkuitu baten potentzia aktiboa honako hau da:

non cos balioa potentzia-faktorea deitzen baita, i.e.e. eta korronte intentsitateari dagozkien faktoreek osatzen duten angelua izanik.

Eskemak

R zirkuitu bateko eskema (erresistentzia soilik duen korronte alternoa).

L zirkuitu bateko eskema (induktantzia soilik duen korronte alternoa).

Fasore baten adierazpen grafikoa, potentzial-diferentziaren (edo tentsioaren) eta korronte alternoaren jokaera ilustratzeko erabili ohi dena.

RLC zirkuitu bateko eskema, erresistentzia, induktantzia eta kapazitantzia dituena.

 

James Clerk Maxwell

James Clerk Maxwell (1831-1879) fisikari eskoziarrak, fenomeno elektriko eta magnetikoen deskribapen teorikoa osatu zuen. Horregatik elektromagnetismoaren sortzaileetarikotzat hartzen da.