Homofono, paronimo, sigla eta homonimoen ortografia
- LINK: Kanpo loturak (1)
b/ v homofonoak
| acerbo | Dastamenean latza; ankerra. | acervo | Gauza txikien multzoa;talde bati dagokion ondarea. |
| baca | Auto bateko goialdea, ekipajea jartzeko erabiltzen dena. | vaca | Ugaztuna. |
| basto | Zakarra, baldarra, kalitate gutxikoa;Karta-sortako paloa. | vasto | Handia, zabala. |
| baya | Landare batzuetako fruitua. | vaya | Ir aditzaren adizkia. |
| bello | Edertasuna duena. | vello | Ile labur eta leuna; zenbait fruitutako biloa. |
| bobina | Haria, alanbrea bertan biltzeko txirrika. | bovina | Idi edo behiari buruzkoa. |
| botar | Pilotak bota egin. | votar | Botoa eman. |
| grabar | Azal baten gainean ebakidura egin;soinuak erregistratu; betiko gogoan geratu. | gravar | Karga edo zerga ezarri. |
| sabia | Jakituria duen emakumea. | savia | Landareen barrutik zirkulatzen duen likidoa. |
g/ j homofonoak.
| gira | Abiapuntura itzultzen den bidaia;Girar aditzaren adizkia. | jira | Landan egindako askaria. |
| ingerir | Ahotik elikagaiak edo sendagaiak sartu. | injerir | Txertatu; gauza bat beste baten barruan sartu;tartean sartu. |
h/Ø homofonoak
| hasta | Preposizioa. | asta | Lantzaren kirtena; banderak altxatzeko makila; adarra. |
| haya | Zuhaitza; haber aditzaren adizkia. | aya | Umeak zaintzeaz arduratzen den emakumea. |
| herrar | Ferrak jarri. | errar | Huts egin; noraezean ibili. |
| hojear | Liburu bateko orriak pasatu. | ojear | Begirada lekuren batera zuzendu. |
| hola | Agurtzeko modua. | ola | Urak egindako uhina; tenperaturaren bat-bateko aldakuntza; bolada. |
| honda | Harriak botatzeko tresna; sakona. | onda | Uhindura. |
| hora | Denbora-unitatea. | ora | Juntagailua; orar aditzaren adizkia. |
Siglak, akronimoak eta laburdurak
Siglak ez dira nahastu behar akronimo eta laburdurekin.
Siglak hitz batzuen hasierako letrek osatzen dute: ONU (Organización de las Naciones Unidas). Maiuskulaz idazten dira eta bereizketa-punturik gabe, oro har: UNESCO, OPEP, TVE.
Akronimoak hitz konposatua osatzen duten hitzen hasierako zein amaierako letrek edo silabek osatutako hitzak dira: Benelux (Belgique, Nederland eta Luxemburg). Hasierako letra maiuskulaz idazten da, izen berezia bada, eta minuskulaz, izen arrunta bada: Banesto (Banco Español de Crédito, bit (binary digit).
Laburdurak hitzak laburtzen dituen prozeduraren ondorio dira, prozedura horrek hitzen letra bakarrari edo letra batzuei eusten diela: Sr. (señor hitzatik dator), D. (don hitzatik dator).Hitz batek edo batzuek osatutako homonimoak
Homonimo esaten zaie berdin idatzi arren, adiera ezberdina duten hitzei, hala nola banco, 'eserlekua', eta banco, 'finantza-erakundea'. Batzuetan, hitz batek hitz bi edo gehiagok osatutako multzoak duen ahoskera bera du. Kasu horietan ere homonimiaz hitz egiten da.
Hitz batek baino gehiagok osatutako homonimoak
| Hitz bat | Hainbat hitz | ||
|---|---|---|---|
| así | 'Modu honetan' esan nahi du:Empieza así. | a sí | 'Norbera' esan nahi du:Siempre se complace a sí mismo. |
| conque | 'Beraz, orduan' esan nahi du:Es tarde, conque date prisa. | con que | 'Zeinekin' esan nahi du:Éste es el vestido con que me casé. |
| demás | 'Gainerakoa, bestea' esan nahi du:Tú entra, los demás que esperen. | de más | 'Soberan' esan nahi du:Estás de más aquí. |
| entretanto | 'Bitartean' esan nahi du:Tú recoge, entretanto yo fregaré. | entre tanto | 'Hainbeste -(r)en artean' esan nahi du:Entre tanto niño no se le distingue. |
| porque | 'Bait-, ... eta' esan nahi du:He venido porque te quiero. | por que | 'Zein ...-(r)engatik' esan nahi du:Dime el motivo por que ha venido. |
| porqué | 'Arrazoia, zioa' esan nahi duen izena:Dime el porqué de tu actitud. | por qué | Preposizioa eta izenordain galdetzailea:¿Por qué no me hablas? |
| sinfín | 'Mordoa' esan nahi duen izena:He tenido un sinfín de problemas. | sin fin | Preposizioa eta izena:Éste es un trabajo sin fin. |
| sino | 'Patua' esan nahi duen izena:Discutir es mi sino.Kontrajartzea adierazten duen juntagailua:No es rubio sino moreno. | si no | Baldintza eta ezezkoa:Si no vienes a tiempo, iré a buscarte. |
Bi grafia dituzten hitzak
Gaztelaniaz, badaude hitz bakarrean edo batean baino gehiagotan idatz daitezkeen hitz batzuk, adiera berari eusten diotela: viacrucis o vía crucis.
Ondorioz, grafia ezberdinak dituzten hitzak dira. Normalean, hitz bakarreko grafia hobesten da, gehien erabiltzen dena baita.
Paronimoak
Badaude beste hitz batzuen antzeko ahoskera, baina ez berdina, duten hitz asko. Hitz horiei hitz paronimo (antzeko ahoskera) deitzen zaie.
Espainia eta Hispanoamerikako leku batzuetan ll-a eta y-a berdin ahoskatzen dira. Hizkera-modalitate horri yeismoa esaten zaio eta paronimo asko homofono bihurtzea dakar.
ll / y paronimoak
Arrollo: arrollar aditzaren adizkia/ arroyo: emari urriko ur-lasterra; callado: isila; callar aditzaren adizkia/ cayado: bastoia; makulua; halla: hallar aditzaren adizkia/ haya: zuhaitza; haber aditzaren adizkia; pollo: hegaztien kumea, bereziki oiloena/ poyo: bankua, hormari erantsita egon ohi dena; rallar: birringailuaz zerbait txikitu/ rayar: marrak egin.
s/x paronimoak
esotérico: ezkutua, gordea/ exotérico: komuna, herri xehearen eskura dagoena; espiar: zelatan egon, disimuluan begiratu/ expiar: erruak kendu; espirar: usaina bota; hartutako arnasa bota/ expirar: hil; zerbait amaitu; seso: burmuina; zuhurtzia, heldutasuna/ sexo: izaera organikoa; sexu-organoak.
Laburdurak erabiltzeko arauak
· Lehenengo letra maiuskulaz idatziko da, tratamendu-mota bat bada: Sr., Dña., Dr. Hitz bat baino gehiago ordezkatu nahi direnean, hitz bakoitzaren lehenengo letraz osatzen da: S. A. R. (Su Alteza Real).
· Laburdurak beti puntu batekin amaitzen dira, neurriak izan ezik.
· Ordezkatzen dituen hitzak pluralean doazenean, letrak bikoiztu egiten dira. Laburdura hitz bakarrekoa bada, singularrari -s-a jartzen zaio: EE. UU.(Estados Unidos hitzaren laburdura); págs. (páginas hitzaren laburdura).
Bi grafia dituzten hitz batzuk
Aposta/ a posta; aprisa/ a prisa; asimismo/ así mismo; bocabajo/ boca abajo; buenaventura/ buena ventura; camposanto/ campo santo; caradura/ cara dura; enfrente/ en frente; enseguida/ en seguida; hierbabuena/ hierba buena; infraganti/ in fraganti; malandanza/ mala andanza; purasangre/ pura sangre; quintaesencia/ quinta esencia; sobremanera/ sobre manera.