Konfiantza-tartea
Estimazio parametrikoa
Estatistikaren aztergai den herriko biztanleriaren banaketa ezagutzen denean eta euren parametroetariko baten balioa zehaztu nahi denean, biztanle horiek islatzen dituen lagin bat aukera daiteke eta ondoren, bere balio estatistikoen formulak aplikatu. Horrelako eragiketak estimazio parametrikoak deitzen dira.
Estimazio parametriko bat egitean, bi emaitza-mota lor daitezke:
- Puntu-estimazioa, parametro ezezagunari balio bakarra ematen zaionean.
- Konfiantza-tartea, aipatutako parametroari bi mugen arteko balio-heina ematen zaionean.
Konfiantza-tarteen kalkulua
Estimazio parametriko batean, biztanleriaren batezbestekoa, m irudikatu behar da konfiantza-tartearen barruan, [a, b], 1 - a, probabilitatearekin. Azken adierazpen horrek konfiantza-maila du izena. Esate baterako:
Konfiantza-tartea ondoren aipatzen den adierazpenaren bidez kalkula daiteke horrelako ezaugarriak dituzten batezbestekoen laginketako banaketan: biztanleriaren batezbestekoa, m; biztanleriaren desbiderapen tipikoa, s, laginaren tamaina, n; laginaren batezbestekoa, 
eta konfiantza-tarte predeterminatua 1 - a (azken hori portzentaje bitartez adierazita, adibidez: %95):
Irudiko banaketaren konfiantza-tartea, 1 - konfiantza-maila batentzat honakoa da: [-z/2, +z/2].
N (p, 
) motako proportzioen laginketako banaketa batean, konfiantza-tartea kalkula daiteke (azken horri ezaugarri jakin bat duten elementuetako p proportzioa dagokio), p' proportzioa duen lagin adierazgarri bat abiapuntutzat hartuta. Horretarako ondorengo adierazpena erabiliko da:
Hipotesien kontrastea
Laginketako banaketari dagokionez, beste eragiketa bat existitzen da: hipotesien kontrastea. Eragiketa hori hasierako hipotesia kontrastatzean datza, biztanleriaren estatistika batetik lortutako laginaren emaitzen bitartez. Aipatutako eragiketak honako urratsak jarraitzen ditu:
- Benetakotzat jotzen den hipotesi bat proposatu. Hipotesi horrek hipotesi nulua izena du.Hipotesi nuluaren kontrakoa hipotesi alternatiboa deitzen da.
- Biztanleen eta laginaren probabilitate-lege berriak definitu (oro har, banaketa normaltzat jotzen da).
- Hipotesi nuluaren onartze-gunea zehaztu, konfiantza-tarteen bitartez.
- Aukeran dauden baztertze-guneak ezarri, hipotesi nulua baztertzeko. Gune horiek eskualde kritikoak deitzen dira.
Eskualde kritikoa hipotesi nulua onartzen duen gunearen bi alboetan kokatzen denean, kontrastea aldebikaria izango da (edo bi ilarakoa); eta albo bakarrean kokatzen denean, berriz, aldebakarrekoa (edo ilara bakarrekoa).
Eskualde kritikoak eta onartze-eskualdeak, hipotesi aldebikariko (goian) eta aldebakarreko (behean) kontrastean, batezbestekoari dagokionez.
Esangura-maila
Hipotesia kontrastatzerakoan, hipotesia bera baztertzeko arriskua sor daiteke konfiantza-tarteko balio jakin bati dagokionez, nahiz eta gainontzeko tartean balio izan. Probabilitate hori akats-arriskua edo esangura-maila deitzen da eta a moduan irudikatzen da.
- Hipotesia onartzen bada, hipotesi nuluko parametroaren balioa eta laginaren arabera, aipatutako parametroari dagokion balioaren arteko diferentzia ez da esanguratsua izango.
- a = %5 balio bati dagokionez, hipotesi nulua baztertzen denean, diferentzia esanguratsua izango da.
- a = %10 balioari dagokionez, hipotesi nulua baztertzen bada, diferentzia oso esanguratsua izango da.
Lagin handiak batezbestekoa zehazteko
Batezbestekoa lortzeko konfiantza-tarteak zehazten direnean, n-ren balioa handia bada (n ³ 30) eta biztanleriaren desbiderapen tipikoa ezezaguna bada, laginaren desbiderapen tipikoak azken desbiderapen hori ordezka dezake.
Lagin handiak proportzioa zehazteko
Grafiko honetan baztertze- eta onarpen- guneak irudikatzen dira, batezbestekoa lortzeko hipotesiaren kontrastean.
Aldagai tipifikatuaren portaera batezbestekoa lortzeko hipotesien kontrastean.
Konfiantza-tarteak kalkulatzen direnean proportzioak zehazteko, n-ren balioa handia bada (n ³ 30) eta p parametroa ezezaguna bada, laginaren p' = f / n parametroak aipatutakoa ordezka dezake.