ARTIKULUAK

• Internet eta teknologia berriak
• Interneten erabilera eta aplikazioak
• Teknologia berriek gizartean duten eragina
• Teknologia Berriak
  • Ordenagailu pertsonalaren historia
  • Sistema eragileak
  • Zuntz optikoa
  • Bulegotika
  • Argazkigintza digitala
  • Etxeko zinema

GEHIAGO

• Albisteak
• Asmakuntzak
• Glosarioa

Ordenagailu pertsonalaren historia

Mikroprozesadorearen sorrera

Kalkulagailu-fabrikatzaile japoniar batek 1969an Intel osagai elektronikoen fabrikatzaileari zirkuitu integratu bat enkargatu zion, egiten zituzten kalkulagailuetan txertatzeko. Baina, Intelek ikusi zuen, ohikoak zituzten prozedurak erabiltzen bazituzten zirkuitu hura egiteko, kalkulagailua garai hartako miniordenagailuak bezain garestia irtengo zela, eta haiek zuten ahalmena ez zuela izango. Beste zerbait planteatu behar zutela erabaki zuten. Kalkulagailuaren zirkuitu logikoak txiparen barruan elkarrekin konektatzen ibili gabe, pentsatu zuten hobe zela kalkulagailuaren funtzioak izango zituen txip programagarri bat egitea.

Azken finean, siliziozko bloketxo txiki-txiki batean ordenagailu bat, gaur egun mikroprozesadorea deitzen duguna, egitea pentsatu zuten. Osagai berriari 4004 deitu zioten, horixe zelako ordezkatuko zuen transistore-kopurua. Alabaina, orduan beste arazo bat sortzen zitzaion Inteli, teknologi aldaketa kualitatibo garrantzitsu bat merkeegi jartzera baitzihoazen japoniarren eskuetan. Erraz konpondu zuten, halere, arazoa, japoniarrak ez zirelako ohartu aldaketak zuen muntaz, eta eskubide esklusiboei uko egin zietelako osagaia merkexeago lortzearren. Geroago, 4004 hartan oinarrituta, Intelek beste mikroprozesadore bat egin zuen, 8008 izenekoa, Computer Terminal Corporation (CTC) etxearentzat, baina beste bezero batzuei saltzeko eskubideari eutsiz.

Lehen sistema eragileak

Hurrengo urratsa mikroprozesadoreentzat lengoaiak eta programak egitea izan zen, bestela ez baitziren ezertarako. Horrela jaio zen mikroprozesadoreentzako lehen sistema eragilea, CP/M izenekoa. Bi elementu osagarri hauekin bidea irekita zegoen ordenagailu pertsonala egiteko.

Lehen ordenagailu txikiak

1974an egin zen ordenagailu pertsonalaren itxurako lehen makinak, Altair izenekoak, ez zuen izen hau merezi ere, ez zuelako, ez teklaturik, ez monitorerik, eta 256 byteko memoria besterik ez zuen. Datuak sartzeko etengailu batzuez baliatu behar zen eta emaitzak argi batzuen bidez erakusten zituen. Hala ere, harridura handia sortu zuen.

Bi programatzailek Altair horrentzat softwarea egitea erabaki zuten; beren izenak: Bill Gates eta Paul Allen. Ideia hartan oinarrituta Microsoft enpresa sortu zuten.

Lehenengo ordenagailu pertsonalak

1977an, Tandy Corporation etxeak teklatua eta monitorea zituen lehen ordenagailu pertsonala egin zuen eta 1980an Silicon Valley-ko beste hainbat enpresa ere, hala nola, Apple, Osborne eta Commodore ordenagailu txikiak egiten eta poliki saltzen ari ziren. 1981ean IBM ordenagailu-fabrikatzaileak IBM PC makina sortu zuen Intel 8088 mikroprozesadorearekin eta Microsoftek prestatu zion DOS 1.0 sistema eragilearekin. Sekulako arrakasta izan zuten: bost urtean hiru milioi makina saldu ziren. Ez zen, ordea, jende arruntarentzat erabilera errazekoa. Ez zituen gaur egun arruntak iruditzen zaizkigun leihoak eta sagua erabiltzen, nahiz eta ordurako Xerox-ek baliabide hauek asmatuak eta erabiliak zituen eta Apple etxeak ere bazuen erabilera errazeko Lisa ordenagailua horietan oinarritua.

1984an Apple-k Lisaren ondorengoa zen lehen Macintosh-a atera zuen eta urtebete geroago Microsoft-ek Windows 1.1 leihotan oinarrituriko sistema eragile bat Apple-rena baino askoz pobreagoa.

Leihoak, ikonoak eta sagua, erraztasunaren gakoa

1987an hasi ziren irteten WYSIWYG aplikazioak (alegia, leihoez eta saguaz baliatuz eragiketa guztiak burutzeko gai direnak). Hauetan lehena Aldus etxeak atera zuen PageMaker, dokumentuak maketatzeko aplikazioa, izan zen. Urte horretan bertan Microsoftek kaleratu zuen Windows 2.0 bere senide zaharragoa baino askoz gehiago hurbiltzen zitzaion MacOSri. Hortik aurrera Windows sistema eragilearen ondoz ondoko bertsioak merkatua ia guztiz bereganatzen joango ziren eta Macintosharentzat edizio-mundua bakarrik geratuko zen, esate baterako. Bitartean, jakina, urtez urte makina ahaltsuagoak, aplikazio sofistikatuagoak, sare informatikoak, kablerik gabeko konexioak, etab. garatzen joan dira teknologia hau bizitzaren arlo guztietan ezinbesteko bihurtzeraino.